Nico ziet ze (inderdaad) vliegen

10 februari 2020 om 15:06

Brieven

Ad Verbeek had groot gelijk toen hij in de vorige Scherpenzeelse Krant meldde dat ik ze zie vliegen. Ik zie de vogels al vliegen sinds mijn prille jeugd en beleef daar al jaren veel plezier aan. Wat Ad niet weet is dat ik niet alleen ornitholoog ben maar ook, als bosbouwer breed ben opgeleid. Hij had het eigenlijk wel kunnen weten want ook in de tv-serie ´De Baardmannetjes´, waaraan hij refereert, kwamen niet alleen de vogels maar ook de zoogdieren en insecten aan de orde. Maar goed, de das want daar gaat het om. De burcht die ik ontdekt heb, is groot en ik trof er diverse vers belopen dassenholen aan. Hier woont dus een hele dassenfamilie die ’s nachts uitwaaiert naar de directe omgeving in verschillende windrichtingen. Dat beeld vinden we ook bevestigd in waarnemingen van dassen onder andere in een tuin van het Witte hek en recentelijk zelfs in een tuin aan de Stationsweg. Ad en ik verschillen overigens niet zo sterk van mening als het lijkt. Ad gelooft ook dat de dassen af en toe voedsel zoeken op het Zwarte land 2. Ik denk, op basis van mijn bevindingen, dat dat vaker gebeurt en dat deze weilanden van veel grotere betekenis zijn voor het voortbestaan van deze dassenfamilie. Van een oude rot in het vak leerde ik, tijdens mijn tijd bij Natuurmonumenten, waar je op moet letten als je wilt speuren naar dassensporen. Dan is rondwandelen en af en toe de dassen begluren niet genoeg. Dan moet je het landschap lezen, op kleine details letten die voedsel zoekende dassen verraden, en dat gaat verder dan een plukje, of zelfs een enkele haar, aan het prikkeldraad.

BEWIJSLAST LIGT BIJ DE GEMEENTE Maar het goede nieuws is dat wij dat niet verder hoeven te onderzoeken, want wij willen dit gebied immers niet veranderen in een industriegebied. Dat wil de Gemeente Scherpenzeel en bij hen ligt dus de bewijslast. Zij zullen voor de Provincie Gelderland, die toeziet op een correcte naleving van de Natuurbeschermingswet, aannemelijk moeten maken dat het verdwijnen van deze weilanden niet schadelijk is voor de das of met voldoende compensatie moeten komen indien dat wel het geval is. De Provincie zal zeker niet tevreden zijn met de gebruikelijke ‘Quick Scan”. Dat is een vluchtige controle, uitgevoerd door een bureau dat vervolgens constateert dat er in dit gebied geen beschermde diersoorten worden bedreigd door de voorgenomen werkzaamheden. Om vast te stellen in welke mate de bewoners van de dicht bij gelegen dassenburcht in hun voortbestaan worden bedreigd, zal er op zijn minst een jaar rond moeten worden geïnventariseerd. Dassen zijn dieren van vaste gewoontes die gedurende het jaar echter aan verandering onderhevig zijn. Zo kan het zijn dat het gebied in de zomer nauwelijks bezocht wordt, maar des te vaker in de herfst of omgekeerd.

OVERWINTERINGSGEBIED VOOR TREKVOGELS Tegelijk kan er dan ook goed gekeken worden naar de andere functies van het gebied. Zo realiseert men zich op het gemeentehuis nauwelijks dat dit gebied een belangrijke functie heeft voor overwinterende trekvogels. Het gaat onder andere om holenduiven, stormmeeuwen, kokmeeuwen, kauwtjes die echt niet allemaal uit ons eigen land komen, maar onder andere uit Scandinavië en Rusland om hier voedsel te zoeken. Het gebied is ook belangrijk voor de overwinterende spreeuwen. De stand hiervan is de laatste decennia dramatisch teruggelopen. En dan zijn er onder de broedvogels ook nog enkele rode lijst-soorten die hier frequent voedsel komen zoeken. Dit komt doordat er op deze percelen nog ´ouderwets´ geboerd wordt. Deze vogels kunnen nergens anders meer terecht omdat er op het ´grasvalt´ in de omgeving niets te halen valt. Ik verbaas me overigens over de lemmingachtige hardnekkigheid waarmee de Gemeente Scherpenzeel zich vastklampt aan dit project. Zowel op nationaal als provinciaal niveau wordt op dit moment beleid voorbereid om het plaatsen van grote industriedozen in het agrarisch landschap tegen te gaan. Dat gegeven, in combinatie met de bijzondere natuurwaarden van dit gebied, zou toch op zijn minst tot enig voortschrijdend inzicht moeten leiden. O ja, dan nog Ad Verbeek, die vergat ik bijna. Ik nodig je bij deze van harte uit om het komend voorjaar met mij vogels te gaan kijken om samen te ervaren hoe leuk het is om ze te zien vliegen. En… als je er voor open staat, wil ik je en passant ook nog wel een kleine bijscholing geven inzake het speuren naar sporen van dassen.

Nico de Haan
Scherpenzeel

Dassenmysterie
opgelost

Bij de Stichting Houd Scherpenzeel Groen en Gezond is intussen bekend geworden dat de das op maandag 6 januari om 06.30 uur is aangereden door een inwoonster uit Scherpenzeel, die op weg was naar haar werk. De das was op slag dood, aan de auto had ze geen schade. Daarom heeft ze haar reis vervolgd. Op die zelfde maandagochtend zag een van de bewoners van Hoeve de Beek de das op straat liggen. Hij heeft hem in de berm gelegd om te voorkomen dat hij verder stuk gereden zou worden en vervolgens de dierenambulance gebeld. Deze heeft de das direct opgehaald en gemeld bij de Stichting Das en Boom. Omdat er geen bijzondere omstandigheden waren is de das weer ´terug gegeven aan de natuur´. Dat gaat dan via de boswachter van Landgoed Scherpenzeel Govert Bos. Die heeft hem begraven. Het betrof een jong vrouwtje.