Ministerie vraagt Scherpenzeel om opheldering over uitblijven asielopvang
18 mei 2026 om 11:49Gemeente heeft nog geen opvangplekken gerealiseerd
SCHERPENZEEL Het ministerie van Asiel en Migratie wil van de gemeente Scherpenzeel weten waarom hier niet voldoende asielzoekers worden opgevangen. Op grond van de Spreidingswet moest de gemeente per 1 juli vorig jaar 64 asielzoekers hebben opgevangen, Scherpenzeel wist echter geen enkele plek te realiseren. In de brief waarschuwt het ministerie dat als onvoldoende voortgang blijkt, Scherpenzeel onder actief toezicht komt te staan.
André van der Velde
Daarmee staat Scherpenzeel op trede 2 van de zogenoemde interventieladder. Ook gemeenten als Pijnacker-Nootdorp, Castricum en Heemskerk staan op trede 2 omdat ze nog niet voldoen aan het verdeelbesluit. Trede 2 is nog vrij laag: na het signaleren (trede 1) dat niet wordt voldaan aan de afspraken, wordt informatie opgevraagd. In totaal zijn er zes treden, waarin steeds meer zeggenschap van de gemeente naar het ministerie gaat. Op de hoogste trede kan het Rijk zelf een opvanglocatie aanwijzen en realiseren, op kosten van de gemeente.
Het ministerie wacht het antwoord van het Scherpenzeelse college af en zal daarna een gesprek op ambtelijk niveau plannen, om nader op de kwestie in te kunnen gaan. Op basis van de uitkomsten daarvan zal worden besloten al dan niet op te schalen naar trede 3.
TOELICHTING Het Scherpenzeelse college van burgemeester en wethouders heeft inmiddels de gevraagde informatie aangeleverd. In een raadsmemo licht het toe dat de gemeente een kleine zelfstandige opvanglocatie voor 64 asielzoekers niet praktisch vond, omdat dan ook voor spreekkamers, leslokalen en recreatie moest worden gezorgd. Vanwege de druk die dit zou geven op de gemeentelijke organisatie, werd ervoor gekozen het COA een plek als locatie aan te bieden die als satellietlocatie van een groter azc, in Barneveld, kan functioneren. Die locatie moest dan wel minimaal honderd plekken bieden. Het college nam hiermee een voorschot op een mogelijke verhoging van de taakstelling. De beoogde locatie: de voormalige, tijdelijke locatie van de Aldi aan de Breelaan. Die plek, met een capaciteit van 100-120 plaatsen, werd het COA voor een periode van vijf jaar aangeboden.
Het college stuurde hierop aan en wilde de locatie Breelaan de gemeenteraad voorleggen. Zover kwam het echter niet, omdat het ministerie in december 2024 de opgave van Scherpenzeel drastisch terugbracht: van 64 naar 17. Dit aangepaste verdeelbesluit leidde tot veel onduidelijkheid. Binnen de regio Foodvalley werd in januari 2025 daarom afgesproken dat er eerst volstrekte helderheid moet zijn over het verdeelbesluit, voordat verdere stappen gezet zouden kunnen worden. Verschillende Gelderse gemeenten en de provincie gingen in bezwaar tegen het gewijzigde verdeelbesluit.
TERUG BIJ AF Ondertussen bleek dat het COA ‘de Breelaan' wel zag zitten, maar dan wel voor een periode van tien jaar. Voor het college was die verdubbeling geen optie, omdat de locatie op de langere termijn bedoeld is voor woningbouw. Het college trok het aanbod daarom in juli vorig jaar in en startte een nieuw traject om een geschikte plek te vinden. Ondertussen bleef de onduidelijkheid over het gewijzigde verdeelbesluit bestaan. In december vorig jaar werd duidelijk dat het bezwaar tegen het herziene verdeelbesluit werd toegewezen. Dat betekende dat de opgave voor de gemeente Scherpenzeel weer werd vastgesteld op 64.
Afgelopen maart informeerde het college de gemeenteraad over de stand van zaken. Het college laat verder weten nu in afwachting te zijn van de uitkomsten van de lopende coalitieonderhandelingen. Het is aan het nieuwe college van burgemeester en wethouders om te zorgen voor de opvang van asielzoekers en te voldoen aan de door het Rijk opgelegde taakstelling.
Wat is de Spreidingswet?
De Spreidingswet moet ervoor zorgen dat asielzoekers eerlijker over Nederland worden verdeeld. Gemeenten krijgen vanuit het Rijk een taakstelling voor het aantal opvangplekken dat zij moeten realiseren. Wanneer gemeenten daar niet aan voldoen, kan het ministerie ingrijpen. In het uiterste geval kan het Rijk zelf een opvanglocatie aanwijzen en realiseren.