Geen 'Opstand', maar 'Evacuatie' als thema

SCHERPENZEEL Kulturhus de Breehoek staat woensdagavond 10 oktober open voor mensen die geïnteresseerd zijn in de geschiedenis van Scherpenzeel. Met name wanneer het gaat om de niet heel bekende geschiedenis van de evacués. Zo is er geëvacueerd vanuit en naar Scherpenzeel toe. Tijdens de Tweede Wereldoorlog, de watersnoodramp en Indië. Vanuit heel Nederland kwamen er mensen naar deze regio om een veilig heenkomen te zoeken. Maar ook tijdens de beschietingen van Scherpenzeel in de begindagen van de oorlog werden Scherpenzelers geëvacueerd.

Zes personen komen aan het woord tijdens de avond over dit thema op woensdag 10 oktober. Zo komt er een inwoonster van IJmuiden aan het woord die tijdens de Tweede wereldoorlog naar Scherpenzeel geëvacueerd werd. Ook is er aandacht voor evacuatie-ervaringen rond de Watersnoodramp in 1953, Indië en ook vluchtelingen van nu komen aan bod.

Alfred Haaksma van de bibliotheek Scherpenzeel organiseert de avond in samenwerking met Wim van den Berg van Oud Scherpenzeel. De interviews worden afgenomen door oud-schoolmeester van de Bruinhorstschool Martien Heijting. Naar aanleiding van een oproepje meldden zich diverse evacuees met verschillende achtergronden. Vooraf zijn er korte gesprekken geweest om hun verhaal te horen. Alle verhalen zijn of worden nog vastgelegd en er wordt nagedacht hoe bijvoorbeeld Oud Scherpenzeel deze verhalen levend kan houden voor latere generaties.

Het landelijke thema voor de Maand van de geschiedenis is 'Opstand'. In Scherpenzeel zijn echter niet veel opstandige momenten in de historie aan te wijzen. Op een staking van varkensboeren in de jaren dertig na. Reden om te kiezen voor het afgeleide thema 'Evacuatie'. ,,De overheid besliste destijds wie er geëvacueerd moesten worden. Een beslissing die sporen achter liet. De mensen die aan het woord komen op 10 oktober kunnen hier uit eigen ervaring over vertellen. De persoonlijke verhalen zijn soms emotioneel, zelfs na tientallen jaren nog", belicht Haaksma. Het plotseling inpakken van je persoonlijke spullen, op de trein naar een onbekende bestemming. Voor kinderen misschien een leuke spannende ervaring, voor volwassenen een ingrijpend gebeuren. De geïnterviewden waren van verschillende leeftijd tijdens hun evacuatie.

Alle interviews worden gefilmd of op een andere manier vastgelegd. Tussen de interviews door Heijting worden korte compilaties voor het voetlicht gebracht van vele andere verhalen die de organisatie gehoord heeft van evacuees. ,,Deze zullen bij de bezoekers niet in de koude kleren gaan zitten", denkt Haaksma. Oprechte verhalen die niet vergeten moeten worden, vindt de organisatie. Wat ook bijzonder is, zijn ervaringen rond het samenleven van rooms katholieke evacuees in het merendeels protestante Scherpenzeel.

De toegang tot de avond is gratis. Wie zelf een ervaring wil delen, is welkom, al is de tijd beperkt. Rond 22.00 uur wordt de avond afgesloten, mede in verband met de hogere leeftijd van de geïnterviewden.