‘Elke avond is weer anders’

LEUSDEN In de concertreeks Beleef de Meesterwerken vinden voorafgaand aan Kerstmis weer de Classical Christmas uitvoeringen plaats in het AFAS theater. Pianist Jan Vayne en sopraan Olga Zinovieva staan dan met The Bach Choir & Orchestra of the Netherlands zes keer op het Leusdense podium. Een bijzondere ervaring vinden ze. 

De Classical Christmas Concerts worden al een aantal jaren gegeven, maar het programma wordt steeds bijgestuurd, zegt Jan Vayne. ,,De helft van het programma is sowieso elk jaar helemaal nieuw. En de andere helft ontwikkelt zich steeds, mede door mijn improvisaties. Daarom is eigenlijk elke avond weer anders.”  

IMPROVISEREN

Dat steeds weer opnieuw improviseren vindt Vayne niet lastig, integendeel zelfs. ,,Het zou juist lastiger zijn om het niet te doen. Omdat niemand het doet, lijkt het heel eng. Maar als improviseren iets heel natuurlijks is, zoals bij mij, dan is juist de originele klassieke stukken spelen heel zwaar. In die vrijheid en creativiteit voel ik me juist heel erg thuis. Het is veel mooier en authentieker, want tijdens de barok werd er ook veel geïmproviseerd tijdens concerten.” 

,,Het is ook een spel dat we met het publiek spelen”, geeft Olga Zinovieva aan. ,,We proberen ze met de muziek en onze energie te raken. Dat er chemie is tussen Jan en mij en het orkest. Dat levert elke keer weer iets bijzonders op. Door te spelen met de klassieke muziek, creëren we een rijker gevoel. En die beleving proberen we mee te geven aan het publiek. Zo gaan ze dus eigenlijk rijker naar huis.”

,,En wij ook”, vult Vayne haar aan. ,,Muziek spelen betekent voor ons ook echt spelen met elkaar. Ik leun ontzettend op het intuïtieve en anticiperende vermogen van Olga en het orkest. En dat is omgekeerd ook zo. We inspireren elkaar. Voor al dat improviseren heb ik ook dynamische collega’s nodig die wel volgens het boekje spelen. Dit zijn voor mij echt de mooiste concerten.”

FLAPPIE

Het Classical Christmas programma bestaat uit werken van Bach en Vivaldi, maar ook uit Christmas carols en popmuziek. Het  begint vrij historisch maar vervolgens lopen de muziekstukken in elkaar over. ,,Dat gebeurt soms zo subtiel dat je je als luisteraar soms afvraagt of het nou pop of klassiek is”, zegt Vayne. ,,Zelfs Flappie van Youp van ’t Hek komt wel eens voorbij tijdens mijn improvisaties. Zoiets kan de serene sfeer van een ander muziekstuk dan weer doorbreken doordat iedereen in de zaal dan ineens begint te lachen. Maar het is niet geregisseerd, het is puur associatief denken waar dit uit voortkomt. We kunnen op die momenten ook losgaan, zolang de basis van de voorstelling maar overeind blijft. Daar zorgt de dirigent van het orkest wel voor gelukkig. Die pesten we af en toe, maar dat blijft binnen de grenzen. Of er net overheen.”

DIGITALE AKOESTIEK

Het AFAS Theater beschikt over een zeer geavanceerde digitale akoestiek die per uitvoering kan worden aangepast. Een uitkomst voor de Classical Christmas Concerts die ook veel in kerken plaatsvinden. Vayne: ,,De akoestiek in het theater kun je extra galm geven waardoor de muziek klinkt alsof je in een kerk of kathedraal zit. Eigenlijk nog beter zelfs. Dat systeem is uniek in Nederland. Tijdens het concert kan het publiek op schermen ook close-ups zien van de musici omdat er boven het podium camera’s hangen. Je zit in de zaal maar het lijkt soms alsof je midden tussen het orkest zit. De akoestiek is overal in de zaal perfect.”

Voorafgaand aan elk Classical Christmas concert is er steeds een gratis toegankelijke Masterclass van een half uur. Onder leiding van dirigent Pieter Jan Leusink wordt dan het verhaal achter de concerten verteld met muziekstukken en de bijbehorende uitleg.

Zie voor meer informatie over de Classical Christmas Concerts de bijlage bij deze krant of ga naar https://beleefdemeesterwerken.nl/bdu